Vrijdag, 2 april 2004
Jinja, Oeganda

Daar zijn we weer! Nog steeds in Jinja, nog steeds bezig met land. Maar, er lijkt wat schot in te komen.
De vorige keer waren we gebleven bij een bijeenkomst met 3 eigenaren, ter tekening van de overeenkomsten. Dat ging toen weer eens helemaal anders; eigenaar kon niet aanwezig om te tekenen, een andere eigenaar zat nog enigszins onwetend in Nairobi en voor de derde was het geld niet aanwezig.
Ondertussen is voor ons het geld aangekomen vanuit Nederland. Het gaat via Londen, Kampala en dan naar Jinja. Het duurde 5 werkdagen; niet slecht. Alhoewel het vanuit New Zealand, via New York, een stuk sneller gaat. Bij de bank gaat het redelijk eenvoudig; overboeken van de Euro-rekening naar de Shillingrekening is een kwestie van een papiertje invullen. De wisselkoers die we krijgen is goed, we onderhandelen met de bankmanager.
Hoe is de land-situatie nu?
Wim en ik hebben ondertussen 3 stukken land totaal ongeveer 2 hectare. Voor het eerste en grootste stuk hebben we, direct nadat we het geld binnenkregen, getekend en betaald. Zonder noemenswaardige problemen. Ondertussen hebben we ook nog twee kleine stukjes land gekocht. Ze grenzen niet aan elkaar, noch aan het grote stuk land. Maar, ze liggen strategisch ten opzichte van andere, grotere stukken. Uiteindelijk willen Wim en ik wel wat meer grond, maar nu zal er eerst wat rust in de tent moeten komen. De prijzen die nu gevraagd worden, zijn exorbitant hoog. De mensen zien allemaal het grote geld. Voor ons dus tijd om te wachten totdat ze met een normale vraagprijs komen. Doordat we die twee kleine stukjes gekocht hebben hoeven we niet zo bang te zijn dat er omliggend land verkocht wordt aan anderen omdat het nu minder aantrekkelijk is.
Het tekenen en betalen voor één van die twee kleine stukjes grond ging weer anders. In plaats van een handtekening wordt er een vingerafdruk gezet! En een mondelinge vertaling van de overeenkomst naar de lokale taal want de vrouw spreekt geen woord Engels. Wat ze zegt begrijpen we dan ook niet, maar we herkennen wel de enorme glimlach als ze het contante geld ziet (ongeveer 270 Euro). Het andere stukje grond (ter waarde van 450 Euro) gaat wel met een echte handtekening, echter zonder mondelinge communicatie. Ook zien we weer die enorme glimlach als het geld op tafel komt.
Het is allemaal wel een beetje idioot. Geen handen schudden bij aanvang, noch na ondertekening en betaling. Hoort dat niet? Willen ze niet omdat we blank zijn? Durven ze niet?
Vandaag gaan Colin en Fiona tekenen voor het laatste stuk dat ze willen hebben. Een ander stuk is al gekocht, echter ook op een rare manier. De vrouw is eigenaar van het land, maar de man moet er, volgens de papieren, ook voor tekenen. De man zat tijdens de onderhandelingen, totaal onwetend, in Nairobi. De afgesproken prijs met de vrouw was omgerekend 3000 Euro. Hoe het uiteindelijk zit of gegaan is met die man weten we niet, maar op papier staat 2500 Euro en de overige 500 Euro zijn direct in de zak van de vrouw gegaan. We denken dat het inderdaad het land was van de vrouw maar dat ze het ervan zag komen dat haar echtgenoot er met al het geld vandoor zou gaan….. Toch slimmer dan ik dacht, die Oegandeze vrouwen.
En dan het laatste stuk voor Colin en Fiona. Vanmiddag moet het gaan gebeuren, maar dat dachten we vorige week ook al. Vorige week bij de advocaat werd duidelijk dat de eigenaar, Ssentamu, overleden was. We schrokken ons rot; wat nu? Familieverdriet, onderlinge ruzies? Nog langer wachten op een overeenkomst? En het was zo’n aardige man volgens Fiona; iedere keer dat ze Ssentamu aan de telefoon had, beloofde hij dat alles in orde zou komen, ze hoefde zich niet ongerust te maken. En nu is hij dood!
Al snel werd duidelijk dat Ssentamu al langere tijd dood was, ergens in 2003. Degene die Fiona iedere keer telefonisch aansprak met Ssentamu was Timothy, een gemachtigde namens de familieclan. Het is voor ons allemaal onbegrijpelijk dat niemand, noch Moses de local chief, noch Timothy, noch andere inwoners gereageerd heeft op het telefonisch contact met Ssentamu. Niemand heeft gezegd dat ze toch echt met iemand anders in contact stond! Rare lui hier.
Gelukkig verandert het niet veel aan de overeenkomst. Die was gemaakt met de juiste persoon en vanmiddag moet er getekend worden door de gemachtigde en de weduwe. We dachten dat de weduwe in Kampala woonde samen met haar voor ons nog niet overleden man, maar naar nu blijkt woont ze gewoon in het dorp, zonder man. En dat zij indertijd een van de eerste vrouwen was met wie Fiona kennismaakte!
Als het vanmiddag goed gaat hebben we drie aan een grenzende stukken land waarmee we wat kunnen doen! En dat wordt nog wat.
In het begin hebben we compensatie betaald voor gewassen. Gewassen welke vernietigd waren door de verrichtingen van de landmeter. Later begrepen we dat we wel een beetje te veel betaald hebben. En nu begrijpen we dat we het helemaal verkeerd gedaan hebben.
Er is contact gezocht door ons met de council, een soort gemeente. We vallen niet onder Jinja maar een kleine sub-gemeente. Mensen die daar werken, werken voor de regering en wonen elders en hebben dus geen persoonlijke betrokkenheid bij ons project. In lijn staan ze boven Moses, onze locale chief. De council hebben we nodig voor het verkrijgen van een trading licence, daar begon het mee. Aardige mensen, met verstand van zaken. Ze kunnen ons ook helpen met de toegangsweg, kunnen prijsopgaven voor ons opvragen voor de werkzaamheden aan de weg enz. De council weet ook wat de vastgestelde prijzen voor compensatie zijn en kunnen te zijner tijd bepalen wat de extra kosten voor de te verbreden weg zijn.
En dat we te veel betaald hebben voor compensatie dat wisten we al. Maar dat we dat geld niet aan Moses hadden moeten geven, is weer nieuw. We hadden al wel wat vage geruchten gehoord dat de dorpelingen niet helemaal tevreden waren over het geld voor compensatie. Nu horen we via de council dat waarschijnlijk Moses geld in eigen zak gestoken heeft!
De leermomenten zijn enorm, elke dag leren we weer wat nieuws. Gelukkig vallen de consequenties tot nu toe mee; telefonisch contact met een overledene, geld in eigen zak voor de local chief…. Wat we ook geleerd hebben is dat we niet meer doen met Moses dan noodzakelijk is, helaas kunnen we niet altijd langs hem heen. We hopen echter dat we de meeste besprekingen in de toekomst kunnen hebben met de council, die ook al aangeboden hebben om mee te gaan naar dorpsbesprekingen. En dat hebben we ook wel nodig want we hebben het idee dat er misbruik van ons gemaakt wordt. We hebben gezegd dat we voor een watervoorziening zullen zorgen omdat we een doorgangsroute naar het water afsluiten. Nu wordt er al gesproken over twee waterplaatsen! We moeten constant alert blijven want we vragen ons nu ook af hoeveel mensen er nu werkelijk gebruik maken van de doorgangsroute die wij te zijner tijd zullen afsluiten. Tien, twintig? En dan wij straks 200 mensen van water voorzien!
En ook de vraag over een doorgang (over ons land) naar het water voor vissers. Nou, die lopen maar een stukje om!
Nee, we zijn er nog lang niet. Gisteren en eergisteren heeft Wim onderhandelingen gevoerd over een ander stukje land, een stuk waarbij we een toegangsweg naar de stukken land hebben. Het regenseizoen begint een beetje. Wim op de piggy-pig (brommer/scooter) naar het land, 7 kilometer verderop. Zeiknat, tot op zijn onderbroek kwam hij terug. En geen overeenkomst. De prijs van het land is, zoals eerder gezegd, exorbitant hoog en de strook van 4 meter voor een toegangsweg moet er dan nog bij komen. Nee, ze ruiken geld en weten dat we een toegangsweg nodig hebben. Een andere mogelijkheid (via een andere eigenaar waar we dan enkel een strook van kopen voor de weg) is ook door geld afgeketst. Maar gelukkig zijn er nog wat meer mogelijkheden en kunnen we misschien ook de council er voor inschakelen.
Het land ligt aan de Nijl. Bereikbaarheid vanaf Jinja is via een goede asfaltweg. Dan moet je ongeveer 1 kilometer naar de Nijl toe over een bestaande onverharde weg. Die weg moet verbreed en verbeterd worden. Dan moet er nog een toegangsweg komen vanaf de bestaande onverharde weg naar ons land. En overal moet voor betaald worden. Helaas zijn de prijzen niet meer in verhouding. Het is niet zo dat de prijs voor grond hoog is, maar de verhouding raakt zoek. Soms praten we slechts over een verschil van 500 Euro, maar zodra je je realiseert dat je genaaid wordt, dan maakt het niet uit of je over 50 of 5000 Euro spreekt.
Maar goed, we blijven bezig en leren elke dag wat nieuws.
Ander nieuws: ik kom naar Nederland voor 2 weken. Een vlucht is gereserveerd voor 8 april, retour op 22 april. Er moet nog wel even betaald worden in Kampala maar dat gaan we na het weekend doen, misschien kan ik dan ook nog wat souveniertjes kopen….. Wim blijft hier in Jinja, zorgen voor Brown en kijken wat er allemaal gebeurd met het land, de weg en andere ontwikkelingen. Hij zal in de zomer voor een wat langere tijd naar Nederland komen, voor het vullen van een container die dan overkomt naar Oeganda.
Huishoudelijk nieuws: bij jullie is de zomertijd ingegaan en het tijdsverschil is nog slechts 1 uur. Hier is het 1 uur vroeger dan bij jullie. De telefoon staat elke dag aan, we gaan echter nog wel op tijd naar bed waardoor we meestal vanaf 20.00 uur jullie tijd niet meer te bereiken zijn.
’s Morgens zijn we te bereiken vanaf 06.00 uur jullie tijd!
Het is hier vandaag weer een zonnige dag. Gisteren was het een beetje grauw en grijs met af en toe wat regen, temperatuur slechts 20 graden (tijd voor sokken en lange broek!).
Maar nu is het weer opgeklaard. We horen in de verte het onweer al weer aankomen, klinkt goed. Misschien koelt het dan weer af want 36 graden vinden we toch niet echt lekker.

Dinsdag 6 april 2003

Nog lang niet gepakt, maar al wel een beetje zenuwachtig! Ik kom donderdagavond aan op Schiphol, 8 april om 18.10 uur. En ik vertrek weer op donderdagavond 22 april om ongeveer 20.00 uur. Twee weken Nederland! Wat ik er van moet verwachten weet ik niet zo goed. De spanning om velen van jullie weer te zien anderzijds het heen en weer racen door het land. De drukte, het regelen, het weer, het zal even wennen zijn. Waar ik naar uit zie is het eten en snoepen. Hier in Oeganda is het eigenlijk helemaal niet zo slecht, zeker niet nadat ik heb rondgekeken in Kampala. Veel, heel veel is er te krijgen. Sommige dingen duur, andere dingen goedkoop. Maar, bitterballen en kroketten heb ik nog niet gezien. Dat geeft ook niet meer; ik heb een recept gekregen voor bitterballen en kroketten. De ingrediënten zijn eenvoudig, het maken van die dingen wat lastiger (dat spul plakt zo aan je handen). De eerste probeersessie was een succes! De tweede sessie (volgende dag) werd een vreetfestijn;
’s nachts lag ik misselijk in bed. De derde sessie is ook achter de rug. Dat kan niet meer mislukken. Dus het gemis van deze lekkernijen is verholpen. Nu nog kaassouffle’s en frikandellen…………………………………………

Hoe is het met het land en de rest?
Fiona en Collin hebben ook het 2e stuk in handen. Nu hebben we aangrenzende stukken en kunnen we daar wat mee gaan doen. De toegangsweg is nog in de onderhandelingsfase. We hebben voor ons zelf besloten even rustig aan te doen. Er wordt in het dorp te veel gepraat, beschuldigingen geuit tussen de bewoners, gebrek aan vertrouwen in de local chief enz. Hoe het allemaal precies in elkaar steekt weten we niet en zullen we ook nooit weten, maar het zal allemaal wel om geld gaan.
We hebben niet zo veel haast; het regenseizoen is gestart. Fiona en Collin vertrekken binnenkort (zeggen ze al weken) uit Oeganda voor enige tijd. Fiona voor meer dan 1 jaar naar Australië om geld te verdienen. Waar Collin naar toe gaat is nog onzeker, maar dat zal ook wel een aantal maanden zijn.
Wim en ik staat nog steeds prima in de achtertuin van Leslie. We hebben een aanbod gekregen om juni/juli en augustus op een huis en twee honden te passen in Jinja. Dat lijkt ons wel wat, zeker omdat Wim in die periode terug wil komen naar Nederland voor het vullen van een zeecontainer. Kan ik al die tijd lekker in bad liggen………………………………
Haast is er dus niet maar dat hoeft ook niet. We hopen dat begin 2005 Pier en Jaquelien met de drie honden aankomen in Jinja. Ze komen met de vrachtwagen en een auto hier naar toe gereden. Pas als zij er zijn zullen we echt gaan beginnen met het bouwen van huizen en banda’s (bungalowtjes voor gasten). Voor die tijd willen Wim en ik al wel de container op het land zetten (van de vrachtwagen halen) en er een veranda omheen bouwen zodat we de eerste maanden toch goed kunnen wonen in ons vertrouwde huisje. Verder weten we het nog niet zo, we zullen wel zien hoe het loopt.
Nou, de rest vertel ik allemaal wel als ik in Nederland ben. Helaas beschikken we slechts over 1 mobiele telefoon welke Wim hier in Oeganda houdt (heeft er nog iemand een 2e handse goedwerkende mobiele telefoon (met oplader)?). Die krengen zijn hier hartstikke duur. Ze weet het nog niet, maar je kunt me in Nederland bereiken via mijn zus Ted, die zal komende twee weken precies weten waar ik uithang. Haar telefoonnummer is 020-4963235.
Nu houd ik maar op, ik ben hartstikke druk met van alles en niks. Vreemd hoor, overmorgen ben ik in Nederland! En arme Wim moet hier achterblijven met Brown…..
Dikke zoenen en tot de volgende mail, tot ziens! XXXXX Wim, Monique en Brown.